1.Նկարագրել ջերմահաղորդականության երևույթը <<ցուցադրող>> փորձը:
Ջերմահաղորդականությունը ջերմափոխանակության一տեսակի ձև է, երբ ջերմությունը փոխանցվում է մարմինների միջև՝ առանց նյութի տեղաշարժի, նյութի մասնիկների տատանումների միջոցով։ Այս երևույթը առավել բնութագրական է պինդ մարմինների համար։
Փորձի նպատակ՝ ցույց տալ, որ մետաղները ջերմություն են հաղորդում մի կետից մյուսը՝ առանց շարժման։
- Երկար մետաղյա ձող (օրինակ՝ պղնձե կամ երկաթե)
- Փոքր մոմիկներ կամ մոմի կաթիլներ
- Ալեհավաք կամ սպիրտայրիչ (ջերմության աղբյուր)
- Սառը ջրով լցված անոթ (անվտանգության համար)
Փորձի ընթացքը՝
Վերցրեցի մետաղյա ձողն ու դրա վրա հավասար հեռավորությամբ ամրացրեցի մոմիկներ կամ մոմի կաթիլներով կպցրած փոքրիկ թղթիկներ։
Ձողի մեկ ծայրը տաքացրեցի՝ օգտագործելով սպիրտայրիչ կամ այլ ջերմության աղբյուր։
Սպասեցի մի քանի րոպե։ Դիտեցի, թե ինչպես են մոմիկները սկսում հերթով հալվել՝ տաք կետի ուղղությամբ։
Եզրակացություն՝
Այս փորձը ցույց է տալիս, որ ջերմությունը տարածվում է մետաղի երկարությամբ՝ տաք կետից սառը հատվածներ։ Մոմիկների հալվելը վկայում է, որ ջերմությունը անցնում է նյութի ներսում՝ ջերմահաղորդականության ճանապարհով։
2.Բացատրել,թե ինչպե՞ս է ջերմահաղորդումն իրականացվում մոլեկուլների քաոսայն շարժմամբ և փոխազդեցությամբ:
Ջերմահաղորդումն այն գործընթացն է, որի միջոցով ջերմությունը (ջերմային էներգիան) փոխանցվում է մարմիններից մեկից մյուսը։ Երբ խոսում ենք մոլեկուլների քաոսային շարժման ու փոխազդեցության մասին, հիմնականում նկատի ունենք ջերմահաղորդման մեխանիզմը՝ հաղորդակցությամբ (կոնդուկցիա)։
3.Թվարկել լավ և վատ ջերմահաղորդիչ նյութեր
| Լավ ջերմահաղորդիչ նյութեր | Վատ ջերմահաղորդիչ նյութեր |
| Ալյումին | Փայտ |
| Պղինձ | Պլաստմասսա |
| Արծաթ | Ապակի |
| Ոսկի | բամբակ |
| Երկաթ | Օդ |
| Պողպատ | Ստիրոպոր (փրփրապլաստ) |
| Ռետին |
4.Ինչու՞ է օդը վատ ջերմահաղորդիչ
Օդը գազ է։ Գազում մոլեկուլները շարժվում են շատ ազատ ու անկանոն՝ և հիմնականում բավականին հեռու են միմյանցից։ Երբ օդի մի մոլեկուլ տաքանում է, նա պետք է բախվի հարևան մոլեկուլին՝ էներգիան փոխանցելու համար։ Բայց քանի որ մոլեկուլները շատ հեռու են իրարից, այդ բախումները լինում են հազվադեպ։ Արդյունքում՝ էներգիայի փոխանցումը (այսինքն՝ ջերմահաղորդումը) դանդաղ է և անարդյունավետ։
5.Ի՞նչ կիրառություններ ունեն վատ ջերմահաղորդիչները
Վատ ջերմահաղորդիչները՝ կամ ջերմամեկուսիչները, ունեն շատ կարևոր կիրառություններ, հատկապես այնտեղ, որտեղ պետք է պահպանել ջերմությունը կամ կանխել դրա անցումը։
6.Ջերմահաղորդման ո՞ր եղանակն են անվանում կոնվեկցիա
Կոնվեկցիա (կամ հոսքով ջերմահաղորդում) կոչվում է ջերմության փոխանցման այն եղանակը, որը տեղի է ունենում հեղուկներում և գազերում (այսինքն՝ հոսող միջավայրերում)՝ միջավայրի մասնիկների տեղաշարժման շնորհիվ։
7.Ո՞րն է կոնվեկցիայի և ջերմահաղորդականության երևույթի հիմնական տարբերությունը:
—
8.Ինչպե՞ս է գոյանում ամպը:
Երբ արևը տաքացնում է ջուրը (ծով, գետ, լիճ, հող), ջրի մի մասը գոլորշիանում է՝ դառնալով ջրային գոլորշի։ Այս գոլորշին բարձրանում է վերև, դեպի մթնոլորտ։
9. Ինչպե՞ս է առաջանում քամին:
Քամին առաջանում է, երբ մթնոլորտում օդը շարժվում է բարձր ճնշման գոտուց դեպի ցածր ճնշման գոտի։
10. Ինչու՞ են հեղուկները և գազերը տաքացնում ներքևից:
Հեղուկներն ու գազերը (օրինակ՝ ջուրն ու օդը) տաքացնում են ներքևից, որովհետև միայն այդ դեպքում կարող է տեղի ունենալ կոնվեկցիա՝ այսինքն՝ ջերմության փոխանցում հոսքի միջոցով։
11.Հնարավո՞ր է արդյոք կոնվեկցիան պինդ մարմիններում:Ինչու՞
Ո՛չ, կոնվեկցիան պինդ մարմիններում հնարավոր չէ, քանի որ դրա համար անհրաժեշտ է, որ նյութի մասնիկները կարողանան տեղաշարժվել։
12.Ի՞նչ է էլեկտրամագնիսական դաշտը:Ի՞նչ վիճակներում կարող է գոյություն ունենալ:
Էլեկտրամագնիսական դաշտը (կամ էլ․մագ․ դաշտ) ֆիզիկական դաշտ է, որը ստեղծվում է՝
- լիցքավորված մասնիկների շարժման,
- էլեկտրական լիցքի և
- մագնիսական ուժերի պատճառով։
13. Ի՞նչ է էլեկտրամագնիսական ալիքը:
Էլեկտրամագնիսական ալիքը (EM ալիքը) ֆիզիկական երևույթ է, որն արտահայտում է էլեկտրական և մագնիսական դաշտերի փոփոխություններ, որոնք տարածվում են ժամանակի ընթացքում և տարածության մեջ՝ մեկ ուղղությամբ։
14.Ջերմահաղորդման ո՞ր տեսակն են անվանում ճառագայթային ջերմափոխանակում:Բերել օրինակներ:
Ճառագայթային ջերմափոխանակում (կամ ռադիացիոն ջերմափոխանակում) այն ջերմահաղորդման տեսակն է, երբ ջերմությունը փոխանցվում է էլեկտրամագնիսական ալիքներով՝ առանց միջավայրի մոլեկուլների (այսինքն՝ առանց նյութի) մասնակցության։
15.Ո՞ր մարմինն է ավելի լավ կլանում ջերմային ճառագայթումը՝սև,թե՞ սպիտակ:Բերել մի քանի օրինակներ:
Սև

