Էդգար Ալեքսանյանի ուսումնական բլոգ

Նախադասության գլխավոր անդամներ

Նախադասությունը ունի երկու գլխավոր անդամ՝ ենթակա և ստորգյալ, որոնք իրար հավասարազոր անդամներ են:

Ենթական դրվում է ուղղական հոլովով և պատասխանում է ո՞վ, ովքե՞ր, ի՞նչ, ինչե՞ր հարցերին:

1. Գտի՛ր տրված նախադասությունների ենթական և նշի՛ր, թե որ խոսքի մասով է արտահայտված:

Եվ անապատի սահուն լռությունը ծանրացավ նորից:-լռություն, գոյական

Այնուհետև մենք էլ չէինք լսում նրա ձայնը: -մենք, դերանուն

Գեղեցիկը կփրկի աշխարհը: -գեղեցիկը, ածական

Երեքը ներս մտան անմիջապես, իսկ երեքը՝ սպասեցին: -երեքը, թվական

Աղոթելը նրա միակ մխիթարությունն էր:-աղոթելը, դերբայ

Պտուղդ քաղող չկա: -քաղող, դերբայ

Ձերբակալվածները միայն հրաշքի էին սպասում: -ձերբակալվածները, դերբայ

Մեծ քաղաքում հաճույք էր կացարան փոխելը: -կացարան փոխելը, գոյական և բայ

2. Գտի՛ր նախադասության ենթական, կետադրի՛ր :

Նրա ծանր հառաչանքները, ողբը, հեծկլտանքը տխրեցնում էին ինձ:
Հառաչանքները, ողբը, հեծկլտանք

Ի՞նչ կոչվում այս ենթական՝ բազմակի ենթակա:

Ստորոգյալ

Արտահայտում է հատկանիշ և այն վերագրում ենթակային ժամանակի մեջ:

Համեմատել.

դարբին Մարգարը

Մարգարը դարբին է:

Ստորոգյալը արտահայտվում է դիմավոր բայաձևով: Լինում է երկու տեսակ՝ պարզ և բաղադրյալ:

Միայն խոնարհված բայով կազմված ստորոգյալը կոչվում է պարզ ստորոգյալ:

3.Գտի՛ր նխադասությունների ստորոգյալները:

Նա ներկայացնում էր իր պատրաստած ուտեստը: -ներկայացնում էր

Լինում է, չի լինում մի հրաշք երկիր:-լինում է, չի լինում

Լող է տալիս իր երազանքների գրկում: -լող է տալիս

Բաղադրյալ ստորոգյալ ՝ որևէ խոսքի մասով և դիմավոր բայով կազմված ստորոգյալը:

Ստորոգելին արտահայտվում է գոյականով, ածականով, դերանունով, թվականով, դերբայով և դիմավոր բայի՝ հանգույցի հետ կազմում է բաղադրյալ ստորոգյալ: Որպես հանգույց հանդես է գալիս եմ բայը: (Երբեմն որպես հանգույց կարող են հանդես գալ նաև լինել, դառնալ, թվալ բայերը):

4. Դուրս գրի՛ր պարզ և բաղադրյալ ստորոգյալները:

Եթե նա հիվանդ լինի, ոչ մեկին իր մոտ չի թողնի:-հիվանդ լինի-բաղադրյալ, չի թողնի-պարզ

Լուսնի շողերի տակ ձյան ծածկոցը ինձ գորգ թվաց:-գորք թվաց-բաղադրյալ

Խաղաղված ծովակը ծփում է:-ծփում է-պարզ

Իմ պապը շատ ծեր էր:-ծեր էր-բաղադրյալ

5. Համաձայնեցնել տրված նախադասությունների ենթական և ստորոգյալը:

Ճանապարհին նա միայն գլխի շարժումով էր պատասխանում:

Ծովինարն ու Անդրանիկը կանգնել են հին բարձունքին:

Աղմուկն ու աղաղակը գնալով շատացավ:

Հանկարծ լաց ու կոծ լսվեց:

Ընդունվում են պատվերներ:

Ուղիղ շարադասություն՝ Տարիներ անցան:

Շրջուն շարադասություն՝ Անցան տարիներ:

Ինքնօգնություն

«Չարին հակառակ չըկենալու» վրա ես նայեցի ինքնապաշտպանության տեսակետից: Ինձ ասողներ եղան, թե ես այդ բանն այնպես չեմ բացատրում , ինչպես Տոլստոյը: Պետք է գիտենալ սակայն, որ Տոլստոյը չի ասում, թե «չարին չպետք է հակառակ կենալ»: Սա կնշանակե՝ «չարիքին պետք է հակառակ կենալ, միայն ոչ չարիքով»:

Ես էլ հո չե՞մ ասում, թե՝ երբ մեկը քո տունը կրակ տա, դու էլ գնա նրանը կրակ տուր: Այլ թե՝ «երբ տեսնում ես, որ տունդ կրակ են տալիս, աշխատիր թույլ չտալ, և պաշտպանիր ինչով որ կարող ես»:

Գոյության պաշտպանությունը հակառակ չէ ոչ մի օրենքի:

Բայց եթե դուրս կգա, որ դա հակառակ է Տոլստոյի ասածներին, թող լինի հակառակ, քանի որ նա մի մարդ է սխալական, իսկ տիեզերական օրենքները հավիտենական են:

Թող այս բանը լավ իմանա կրթվող հայ սերունդը և սիրե ու պաշտպանե իր դժբախտ ազգն ու լեզուն, իր պապերի թողած ավերակները և իր ծնող եկեղեցին:

Ինքն իրան չպատվողը ուրիշից պատիվ սպասելու իրավունք չունի: Ինքն իրան չօգնողը նույնիսկ աստծուց օգնություն հուսալու իրավունք չունի: Մեզ պես խեղճ ազգերը միայն ինքնօգնությամբ կարող են զորեղանալ և պահպանել իրանց գոյությունը: Դժբախտ ազգերի ամեն մի գիտակից անդամի մեջ շատ զարգացած է լինում ինքնապաշտպանության զգացումը: Դրանք դառնում են մի-մի լուսատու ճրագ և լուսավորում իրանց ազգակիցների առաջադիմության ուղին… դեպի ԻՆՔՆՕԳՆՈՒԹՅՈՒՆ…

1. Ներկայացրո՛ւ Աղայանի ասելիքը՝ ներառելով քո մեկնաբանությունը։ 

Աղայանը իմ կարծիքով ուզում էր ասել , որ եթե քո վրա ուզենան հարձակվեն կամ քեզ վիրավորել պետք չէ նրան նույն ձևի վիրավորես դու պետք է քեզի պաշտպանես կամ խոսքերով կամ վատ իրավիծակում ուժով։

Համացանցից գտնել տեղեկություններ , պատմություններ Ղազարոս Աղայանի մասին, բլոգում ներկայացնել հինգ կարճ փաստ։ 

1.Նա եղել է մի շարք միջոցառումների կազմակերպիչ և իհարկե՝ նաև լավ կոլեգայի օրինակ։

2.Ղազարոս Աղայանը ակտիվ մասնակցություն է ունեցել հայ ժողովրդի ազգային ազատագրական շարժմանը և պայքարել է ազգային իրավունքների համար։

3.Նա կարևորում էր մայրենի լեզվի ուսուցումը, ինչի վկայությունն են նրա ստեղծած դպրոցական դասագրքերը, որոնք օգտագործվել են հայկական դպրոցներում շուրջ 40 տարի։

4.Նա երկար տարիներ վարել է հանրաճանաչ «Հարցազրույցը» հաղորդումը, որի ընթացքում անդրադարձել է տարբեր հասարակական, քաղաքական ու մշակութային թեմաների։

5.Աղայանը նաև մեծապես նպաստել է համաշխարհային գրականության տարածմանը Հայաստանում՝ թարգմանելով հայտնի հեղինակների գործեր, ինչպիսիք են Պուշկինը, Շիլլերը և Տոլստոյը։

• Որոնք են իշխանության դրական և բացասական կողմերը։ Իշխանությունը առավելություն է , արտոնություն ․ թե․․․
• Իշխանության դրական կողմերը
• Հնարավորություն փոփոխություններ կատարելու
• Կարգ ու կանոն հաստատելու կարողություն
• Իշխանության բացասական կողմերը
• Կոռուպցիայա
• Իշխանության չարաշահում
• Վիճաբանություններ և մրցակցություն
• Ինչ միջոցներով է իշխանությունն ազդում մարդկանց վարքագծի վրա։
• Պարգևատրումներ և պատիժներ
• Օրենքներ և կանոնակարգեր
• Ուժի կիրառում և վերահսկողություն
• Ինչպես, ինչ միջոցներով է պետությունը կարգուկանոն հաստատում և պաշտպանում։
• Օրենքներ և կանոնակարգեր
• Իրավապահ մարմիններ

Հասարակագիտություն 8, էջ 105

3x-9-1=10-2x

3x-9-1=10-2x

5x=20

x=4

12-3y-7y=-10

-10y=2

10y=-22

y=2,2

m=5n-1

15n-3-6=4n+5

11n=14

n=1 3/11

70/11=m+1

70=11m+11

-11m=-59

11m=59

m=59/11=5 4/11

Նախադասության գլխավոր անդամներ

Նախադասությունը ունի երկու գլխավոր անդամ՝ ենթակա և ստորգյալ, որոնք իրար հավասարազոր անդամներ են: 

Ենթական դրվում է ուղղական հոլովով և պատասխանում է ո՞վ, ովքե՞ր, ի՞նչ, ինչե՞ր հարցերին: 

1. Գտի՛ր տրված նախադասությունների ենթական և նշի՛ր, թե որ խոսքի մասով է արտահայտված: 

Եվ անապատի սահուն լռությունը ծանրացավ նորից:

լռություն

գոյական

Այնուհետև մենք էլ չէինք լսում նրա ձայնը: 

Գեղեցիկը կփրկի աշխարհը: 

գեղեցիկ

ածական

Երեքը ներս մտան անմիջապես, իսկ երեքը՝ սպասեցին: 

երեք

թվական

Աղոթելը նրա միակ մխիթարությունն էր:

աղոթելը

դերբայ

Պտուղդ քաղող չկա: 

քաղող

դելրբայ

Ձերբակալվածները միայն հրաշքի էին սպասում: 

ձերբակալված

դերբայ

Մեծ քաղաքում հաճույք էր կացարան փոխելը: 

կացարան փոխել

հարադրություն

2. Գտի՛ր նախադասության ենթական, կետադրի՛ր :  

Նրա ծանր հառաչանքները, ողբը, հեծկլտանքը,  տխրեցնում էին ինձ: 

Ի՞նչ կոչվում այս բազմզկի ենթակա՛ն: 

Ստորոգյալ 

Արտահայտում է հատկանիշ և այն վերագրում ենթակային ժամանակի մեջ: 

Համեմատել.

դարբին Մարգարը

Մարգարը դարբին է:

Ստորոգյալը արտահայտվում է դիմավոր բայաձևով: Լինում է երկու տեսակ՝ պարզ և բաղադրյալ:

Միայն խոնարհված բայով կազմված ստորոգյալը կոչվում է պարզ ստորոգյալ: 

3.Գտի՛ր նխադասությունների ստորոգյալները:

Նա ներկայացնում էր իր պատրաստած ուտեստը: 

ներկայացնում

Լինում է, չի լինում մի հրաշք երկիր:

լինում է, չի լինում

Լող է տալիս իր երազանքների գրկում: 

Բաղադրյալ ստորոգյալ ՝ որևէ խոսքի մասով և դիմավոր բայով կազմված ստորոգյալը: 

Ստորոգելին արտահայտվում է գոյականով, ածականով, դերանունով, թվականով, դերբայով և դիմավոր բայի՝ հանգույցի հետ կազմում է բաղադրյալ ստորոգյալ: Որպես  հանգույց հանդես է գալիս եմ բայը: (Երբեմն որպես հանգույց կարող են հանդես գալ նաև լինել, դառնալ, թվալ բայերը): 

4. Դուրս գրի՛ր պարզ և բաղադրյալ  ստորոգյալները:

Եթե նա հիվանդ լինի, ոչ մեկին իր մոտ չի թողնի:

չթողնել-պարզ ստորոգյալ

Լուսնի շողերի տակ ձյան ծածկոցը ինձ գորգ թվաց:

գորգ թվայ-բարդ ստորոգյալ

Խաղաղված ծովակը ծփում է:

ծփում-պարզ ստորոգյալ

Իմ պապը շատ ծեր էր:

ծեր էր-բաղադրյալ ստորոգյալ

5. Համաձայնեցնել տրված նախադասությունների ենթական և ստորոգյալը: 

Ճանապարհին նա միայն գլխի շարժումով եմ պատասխանում: 

Ծովինարն ու Անդրանիկը կանգնել է հին բարձունքին: 

Աղմուկն ու աղաղակը գնալով շատացան: 

Հանկարծ լաց ու կոծ լսվեցին: 

Ընդունվում է պատվերներ:

Ուղիղ շարադասություն՝ Տարիներ անցան:

Շրջուն շարադասություն՝ Անցան տարիներ: 

1. 1804 – 1813թ. Ռուս պարսկական առաջին պատերազմ, Գյուլիստանի պայմանագիր:

Ռուս-պարսկական առաջին պատերազմը տեղի է ունեցել 1804-1813 թվականներին։ Այն ավարտվել է Գյուլիստանի պայմանագրի կնքմամբ։

Պատերազմի հիմնական պատճառը Ռուսական կայսրության ձգտումն էր ամրապնդել իր դիրքերը Հարավային Կովկասում և Կասպից ծովի ափամերձ շրջաններում։ Պատերազմն ընթացել է փոփոխական հաջողություններով, սակայն ռուսական կայսրությունը կարողացել է գրավել մի շարք կարևոր տարածքներ։

1813 թվականի հոկտեմբերի 12-ին Ղարաբաղի Գյուլիստան գյուղում կնքվել է Գյուլիստանի պայմանագիրը, որով Պարսկաստանը Ռուսաստանին է զիջել.

• Դաղստանը,
• Վրաստանը,
• Աբխազիան,
• Արցախը,
• Հայաստանի մի մասը,
• Ադրբեջանի մեծ մասը։

1. 1826 – 1828թ. Ռուս պարսկական երկրորդ պատերազմ, Թուրքմենչանի պայմանագիր:

1826-1828 թվականների ռուս-պարսկական պատերազմը տեղի է ունեցել Ռուսական կայսրության և Ղաջարական Պարսկաստանի միջև։ Այն սկսվել է Պարսկաստանի նախաձեռնությամբ, որը ձգտում էր վերականգնել Գյուլիստանի պայմանագրով (1813 թ.) կորցրած տարածքները։

Պատերազմի ընթացքը.

• 1826 թվականի հուլիսին պարսկական բանակը ներխուժեց ռուսական վերահսկողության տակ գտնվող տարածքներ։
• Պարսկական զորքերը պաշարեցին Շուշիի բերդը, սակայն ռուսական կայազորը հերոսաբար դիմադրեց։
• Ռուսական բանակը գեներալ Իվան Պասկևիչի հրամանատարությամբ հակահարձակման անցավ և մի շարք հաղթանակներ տարավ։
• 1827 թվականին ռուսական զորքերը գրավեցին Երևանը և Թավրիզը։
• Պարսկաստանը ստիպված եղավ հաշտության պայմանագիր կնքել։

Թուրքմենչայի պայմանագիրը.

• 1828 թվականի փետրվարի 10-ին (22) Թուրքմենչայ գյուղում կնքվեց հաշտության պայմանագիրը։
• Պարսկաստանը Ռուսաստանին զիջեց Երևանի և Նախիջևանի խանությունները։
• Արաքս գետը դարձավ Ռուսաստանի և Պարսկաստանի միջև նոր սահմանը։
• Պարսկաստանը Ռուսաստանին վճարեց 20 միլիոն ռուբլի ռազմատուգանք։
• Ռուսաստանը Կասպից ծովում նավատորմ պահելու բացառիկ իրավունք ստացավ։

1. 1806 – 1812թ. Ռուս թուրքական առաջին պատերազմ, Բուխարեստի պայմանագիր:

1806-1812 թվականների ռուս-թուրքական պատերազմն ավարտվել է Բուխարեստի պայմանագրով, որը կնքվել է 1812 թվականի մայիսի 28-ին։ Այս պայմանագիրը կարևոր նշանակություն է ունեցել Հարավային Կովկասի և Բալկանների համար։

Տարածքային փոփոխություններ.

• Ռուսաստանին անցավ Բեսարաբիան, որը նախկինում Մոլդովական իշխանության մաս էր կազմում։ Սա Ռուսաստանին ապահովեց ելք դեպի Դանուբ գետ։
• Օսմանյան կայսրությունը ճանաչեց Ռուսաստանի իրավունքները Աբխազիայի նկատմամբ։

Սերբիայի կարգավիճակը.

• Սերբիան ստացավ ներքին ինքնավարություն, ինչը կարևոր քայլ էր դեպի նրա հետագա անկախություն։

Վալախիան և Մոլդովան.

• Ռուսաստանը վերադարձրեց Օսմանյան կայսրությանը նախկինում գրաված Վալախիան և Մոլդովան (բացառությամբ Բեսարաբիայի)։

1. 1828 – 1829թ. Ռուս թուրքական երկրորդ պատերազմ, Արդիանուպոլսի պայմանագիր:

1828-1829 թվականների ռուս-թուրքական պատերազմը հերթական հակամարտությունն էր Ռուսական կայսրության և Օսմանյան կայսրության միջև։ Այն ավարտվեց 1829 թվականի սեպտեմբերի 14-ին Ադրիանապոլսում կնքված հաշտության պայմանագրով։

Ադրիանապոլսի պայմանագիրը.

• Ռուսաստանին անցան Դանուբի գետաբերանը, Սև ծովի կովկասյան ափերը (մինչև Բաթումից հյուսիս), Ախալցխան և Ախալքալաքը։
• Թուրքիան ճանաչեց Հունաստանի անկախությունը, ինչպես նաև Սերբիայի, Մոլդովայի և Վալախիայի ինքնավարությունը։
• Պայմանագրի 13-րդ հոդվածով թույլատրվում էր հայերի գաղթը Ռուսաստանին անցած տարածքներից։

1. 1877 – 1878թ. Ռուս թուրքական երկրորդ պատերազմ, Սան Ստեֆանոյի պայմանագիր, Բեռլինի վեհաժողով,

1877-1878 թվականների ռուս-թուրքական պատերազմը հանդիսանում է կարևոր շրջադարձային իրադարձություն 19-րդ դարի պատմության մեջ։ Այն մեծ ազդեցություն ունեցավ ոչ միայն Բալկանյան թերակղզու և Հարավային Կովկասի քաղաքական լանդշաֆտի, այլև ընդհանրապես միջազգային հարաբերությունների վրա։

Սան Ստեֆանոյի պայմանագիր (1878 թ. մարտի 3).

• Պայմանագիրը կնքվեց Ռուսաստանի և Օսմանյան կայսրության միջև պատերազմի ավարտից հետո։
• Այն նախատեսում էր Բուլղարիայի մեծ իշխանության ստեղծում, որը մեծապես կախված կլիներ Ռուսաստանից։
• Սերբիան, Չեռնոգորիան և Ռումինիան ստացան լիակատար անկախություն։
• Ռուսաստանը ստացավ տարածքային ձեռքբերումներ Կովկասում (Կարս, Արդահան, Բաթում)։
• 16-րդ հոդվածով նախատեսվում էր Արևմտյան Հայաստանում բարեփոխումների իրականացում, սակայն այն չուներ հստակ մեխանիզմներ։

1877-1878 թվականների ռուս-թուրքական պատերազմը հանդիսանում է կարևոր շրջադարձային իրադարձություն 19-րդ դարի պատմության մեջ։ Այն մեծ ազդեցություն ունեցավ ոչ միայն Բալկանյան թերակղզու և Հարավային Կովկասի քաղաքական լանդշաֆտի, այլև ընդհանրապես միջազգային հարաբերությունների վրա։

Պատերազմի պատճառները.

• Բալկանյան ժողովուրդների ազգային-ազատագրական շարժումների վերելքը։
• Ռուսաստանի ձգտումը՝ ուժեղացնել իր ազդեցությունը Բալկաններում և Հարավային Կովկասում։
• Օսմանյան կայսրության թուլացումը և նրա ներքին հակասությունները։

Սան Ստեֆանոյի պայմանագիր (1878 թ. մարտի 3).

• Պայմանագիրը կնքվեց Ռուսաստանի և Օսմանյան կայսրության միջև պատերազմի ավարտից հետո։
• Այն նախատեսում էր Բուլղարիայի մեծ իշխանության ստեղծում, որը մեծապես կախված կլիներ Ռուսաստանից։
• Սերբիան, Չեռնոգորիան և Ռումինիան ստացան լիակատար անկախություն։
• Ռուսաստանը ստացավ տարածքային ձեռքբերումներ Կովկասում (Կարս, Արդահան, Բաթում)։
• 16-րդ հոդվածով նախատեսվում էր Արևմտյան Հայաստանում բարեփոխումների իրականացում, սակայն այն չուներ հստակ մեխանիզմներ։

Բեռլինի վեհաժողով (1878 թ. հունիս-հուլիս).

• Սան Ստեֆանոյի պայմանագրի պայմանները անհանգստացրին եվրոպական մեծ տերություններին, հատկապես Անգլիային և Ավստրո-Հունգարիային։
• Բեռլինում հրավիրվեց վեհաժողով, որի նպատակն էր վերանայել Սան Ստեֆանոյի պայմանագրի պայմանները։
• Վեհաժողովի արդյունքում Բուլղարիայի տարածքը կրճատվեց, և նրա կախվածությունը Ռուսաստանից թուլացավ։
• Ավստրո-Հունգարիան ստացավ Բոսնիա և Հերցեգովինայի կառավարման իրավունքը։
• Հայկական հարցը քննարկվեց, սակայն որոշիչ քայլեր չձեռնարկվեցին։ 16-րդ հոդվածը փոփոխվեց և բարեփոխումները դրվեց եվրոպական տերությունների վերահսկողության տակ, ինչը փաստացիորեն ձախողեց դրանց իրականացումը։

1. Արևելյան հարց – Հայկական հարց

Արևելյան հարց.

• Արևելյան հարցը վերաբերում էր Օսմանյան կայսրության թուլացմանը և դրա հետևանքով առաջացած քաղաքական խնդիրներին։
• Եվրոպական մեծ տերությունները (Ռուսաստան, Անգլիա, Ֆրանսիա, Ավստրո-Հունգարիա) ձգտում էին ազդեցություն ձեռք բերել Օսմանյան կայսրության տարածքում՝ շահագործելով նրա թուլությունը։
• Արևելյան հարցը ներառում էր Բալկանյան թերակղզու ժողովուրդների ազգային-ազատագրական պայքարը, ինչպես նաև Ռուսաստանի և Օսմանյան կայսրության միջև հակամարտությունները։

Արևելյան հարցը և Հայկական հարցը սերտորեն փոխկապակցված են 19-րդ դարի միջազգային հարաբերություններում։

Արևելյան հարց.

• Արևելյան հարցը վերաբերում էր Օսմանյան կայսրության թուլացմանը և դրա հետևանքով առաջացած քաղաքական խնդիրներին։
• Եվրոպական մեծ տերությունները (Ռուսաստան, Անգլիա, Ֆրանսիա, Ավստրո-Հունգարիա) ձգտում էին ազդեցություն ձեռք բերել Օսմանյան կայսրության տարածքում՝ շահագործելով նրա թուլությունը։
• Արևելյան հարցը ներառում էր Բալկանյան թերակղզու ժողովուրդների ազգային-ազատագրական պայքարը, ինչպես նաև Ռուսաստանի և Օսմանյան կայսրության միջև հակամարտությունները։

Հայկական հարց.

Հայկական հարցը հանգեցրեց հայերի զանգվածային ջարդերին Օսմանյան կայսրությունում, որոնց գագաթնակետը եղավ Հայոց ցեղասպանությունը 1915 թվականին։

Հայկական հարցը Արևելյան հարցի բաղկացուցիչ մասն էր։

Այն վերաբերում էր Արևմտյան Հայաստանում հայերի վիճակին և նրանց ազգային-ազատագրական պայքարին։

Հայերը ձգտում էին ազատագրվել Օսմանյան կայսրության լծից և ստեղծել անկախ պետություն։

Հայկական հարցը միջազգայնացվեց 1877-1878 թվականների ռուս-թուրքական պատերազմից հետո, երբ Սան Ստեֆանոյի և Բեռլինի պայմանագրերում ներառվեցին հայկական բարեփոխումների վերաբերյալ հոդվածներ։

Սակայն, եվրոպական տերությունները չցանկացան լուծել Հայկական հարցը, քանի որ դա կխախտեր նրանց շահերը Օսմանյան կայսրությունում։

Արևելյան հարցը հիմք ստեղծեց Հայկական հարցի առաջացման համար։

Եվրոպական տերությունները օգտագործում էին Հայկական հարցը՝ Օսմանյան կայսրության վրա ճնշում գործադրելու համար։ Սակայն, նրանք չցանկացան լուծել Հայկական հարցը, քանի որ դա կհակասեր նրանց շահերին։

1. Խրիմյան Հայրիկի մասին փոքր ուսումնասիրություն

• Խրիմյանը ծավալել է եռանդուն գործունեություն հայ գյուղացու ծանր վիճակը թեթևացնելու, թուրք և քուրդ աղաների, պետական պաշտոնյաների հարստահարությունները սահմանափակելու ուղղությամբ։  
• Ժողովուրդը Մկրտիչ Խրիմյանին մեծարել է «Հայրիկ» պատվանունով։
• Ժողովրդանվեր գործունեության համար թուրքական կառավարությունը նրան համարել է «վտանգավոր անձնավորություն»։

Խրիմյան Հայրիկը կարևոր դեր է ունեցել հայ ազգային-ազատագրական շարժման մեջ։ Նա հայտնի է իր հայրենասիրական ճառերով և գրվածքներով, որոնք ոգեշնչել են հայ ժողովրդին պայքարել իր իրավունքների համար։

Դասարանական առաջադրանքներ՝402; 404; 406; ; 410;411

dAB=√(x2-x1)^2+(y2+y1)^2=√4+64=√68
dBC=√(x2-x1)^2+(y2+y1)^2=√9+9=√18
dAC=√(x2-x1)^2+(y2+y1)^2=√25+25=√50

Ուղղանկյուն եռանկյան ապացուցում

AB^2=AC^2+BC^2
AB=√AC^2+BC^2
AB=√18+50=√68

√68=√4*17=2√17
Միջնագիծ=2√17/2=√17

1/2

Դասարանական առաջադրանքներ՝  196-ա,գ,ե,է; 197-ա,գ,ե; 198-ա,գ,ե; 200-ա,գ;202-ա,գ

այո

այո

այո

այո

2x=4

x=2

y=-3

4+(-3)=1

7-(-3)=10

2-(-9)=11 ոչ

1-(-1)=2

14/5-(-6/5)=2 4/5+1 1/5=3 5/5=4

x=3

15-4y=3

-4y=3-15

-4y=-12

4y=12

y=3

3*(y+1)-2y=5

3y+3-2y=5

y=5-2

y=2

x=3

2x-5(x+1)=10

2x-5x-5=10

-3x=15

-x=5

x=-5

y=-4

x=y

2y+3y=-5

5y=-5

y=-1

x=-1

x=6y-1

12y-2-10y=3

2y=5

y=2,5

15-1=x

x=14

տետր x

գրիչ y

x=2y

{3x+5y=550

6y+5y=550

11y=550

y=50

x=100

x=1

y=2x

Նախադասության տեսակներն ըստ հաղորդակցման նպատակի 

1. Պատմողական- նպատակը տեղեկատվություն հաղորդելն է: 
2. Հարցական
3. Հրամայական
4. Բացականչական

Տրված են նախադասություններ, նշի՛ր տեսակները.

• Ավա՜ղ, ոչինչ փոխել չենք կարող:Բացականչական
• Ո՞վ այսուհետ պետք է հարգի մեզ:Հարցական
• Զարթնի՛ր և ողբա՛ այն, ինչ էլ չենք կարող ետ բերել: Հրամայական
• Երկու օրից գնա,. կհասնեմ քաղաք, հետո կխոսենք: Պատմողական

Պատմողական նախադասություն

1.     Հաստատական

2.     Ժխտական

Նշի՛ր պատմողական նախադասությունների տեսակները: 

• Ինձ հեռվից չի կանչում, չի ժպտում, խաղաղ է հիմա ամեն ինչ: ժխտական
• Ութ նշանավոր բանաստեղծներ էին ապրում արքունիքում: հաստատական

Հարցական նախադասություն 

• Բուն հարցում ( Ի՞նչ է այդ գետակի անունը):
• Հարցում-հաստատում  (Դու իմ ասածները կանես, չէ՞):
• Հարցում-ժխտում (Ո՞վ կթողնի նրան այդ գործը կատարել)
• Ճարտասանական կամ անպատասխան հարցում (Ի՞նչ եմ անում այս կողմերում, ի՞նչ եմ կորցրել, չեմ գտնում):

Կետադրի՛ր նախադասությունները: 

—Դու ինձնից ինչ՞ ես պահանջում,- հարցրեց Սահակը: 

Սահակը Արմենին հարցրեց, թե իրենց ինչ է պահանջում: 

Ով՞ է ինձ սպասում:

Ինչպես՞ չսիրեմ, երկիր իմ կիզված: 

Հրամայական նախադասություն

Արտահայտում է հրաման, հորդոր, խնդրանք, հանձնարարական:

Արգելական հրամայական՝  մի: 

Կետադրի՛ր նախադասությունները: 

Լիլիթ՛, ներիր ինձ:

Մի՛ հիշիր,  ինձ այդպես մի՛ գթա:

Լռել և սպասել նոր հրահանգների: 

Խաղաղ՛ անցիր, մի՛ սպասիր :

Բացականչական նախադասություն

Այս նախադասությունների բուն նպատակը լսողի մեջ հույզ, զգացմունք առաջացնելն է: 

Կետադրի՛ր

Ախ, մայրիկ՝ ջան, մեծ է թախիծս:

Ավա՜ղ, ոչինչ չի փոխվել: