Էդգար Ալեքսանյանի ուսումնական բլոգ

1. Կարդա՛ մտքերը՝ յուրաքանչյուրի դիմաց գրելով փա՞ստ է, թե՞ պնդում։ 

Հայոց գրերը ստեղծել է Մեսրոպ Մաշտոցը 405 թվականին։-փաստ

Հայոց գրերի ստեղծումը նպաստեց հայ ազգային ինքնության և մշակույթի պահպանմանը։-պնդում

Մուրացանը 19-րդ դարի հայ գրող է, ով իր ,,Առաքյալը,, վիպակում ցույց է տալիս գյուղի այնպիսի պատկեր, որը տարբերվում է գլխավոր հերոսի պատկերացումներից։-փաստ

Ցանկացած մարդ, հանդիպելով իր սպասումները չարդարացնող իրադրության, պարտավոր է մտածել, որ ինքը ևս պատասխանատու է իրավիճակը փոխելու հարցում։-պնդում

Գուրգեն Մահարին 20-րդ դարի հայ գրականության խոշոր դեմքերից է, ով իր ,,Էջմիածին,, ստեղծագործությունում պատմել է գաղթի և որբության մասին։-փաստ

Ողբերգական իրադարձությունների հետևանքով ուժեղ անհատը ստեղծում է ապրելու իր բանաձևը։-պնդում

Տարբեր ժամանակներում որբությունն ու գաղթն ունեն նույն դեմքը։-պնդում

Հրանտ Մաթևոսյանը արձակագիր է, ով ,,Կանաչ դաշտը,, ստեղծագործության մեջ արտացոլել է գոյության կռիվը, նկարագրել մայրական սիրո դրսևորումը։-փաստ

Մայրական սերը բնության ամենահզոր գործիքն է՝ կյանքի հավերժությունն ապահովող։-պնդում

,,Նռնենիներ,, պատմվածքը գրել է Վ․ Սարոյանը։-փաստ

Նռնենիների այգի տնկելը հայրենիքը վերագտնելու երազանքի խորհրդանիշն էր։-պնդում

Արտաշես թագավորը իրականցրեց հողային բարեփոխումներ, որով տարանջատեց մասնավոր հողատիրությունը համայնքային հողերից։-փաստ

Արտաշես Ա թագավորը բանիմաց տնտեսագետ էր։-պնդում

2. Պնդում ձևակերպիր հետևյալ թեմաների շուրջ։ 

Ա․ Անգաղթ խալիֆան համանուն ստեղծագործության հերոսն է, ով կարևորոում է երաժշտությունը։ 

Բ․ Հետաքրքրասեր Բասեին սիրում էր տարբեր հարցեր տալ և քննել պատասխանները։ 

Գ․ ,,Մի հին չինական զրույց,, ստեղծագործության կայսրը հրամայեց սև գլխարկները փոխարինել սպիտակներով։ 

Կարդա՛ Մ․ Գալշոյանի ,,Մամփրե արքան,, ստեղծագործությունը։ 
1.Դո՛ւրս գրիր անհասկանալի բառերը, բարբառային բառերը և բացատրի՛ր։

2. Ինչի՞ հետ է համեմատում հայոց գրերը։ 
Զինվորների հետ:
3. Բացատրի՛ր ասացվածքը՝ Ուսումն եփած հաց է, մարդու թևի տակ դրած։ 

Այս ասացվածքը ցույց է տալիս, որ ուսումը հասանելի է բոլորի համար, բայց ոչ բոլորն են օգտվում։
4. Ինչպե՞ս ես հասկանում այս հատվածը՝  Հայոց գրերը հայոց զինվորներն են։ Իսկ թագավորը, թագավորը Մամփրեն է, Մամփրեն է արքան, այսինքն նա, ով այդ զինվորներն ունի իր հրամանի տակ և նրանց կռիվ է տանում հանուն հայրենիքի, հանուն արդարության, հանուն ճշմարտության, հանուն գեղեցիկի։ Իսկ Մամփրե արքան կարող է հանկարծ փսլնքոտի մեկը լինել և զինվորներին հիմար հրամաններ տալ, այդ դեպքում նա արդեն արքա չէ, այլ սովորական մի փսլնքոտ և հրաման տալու իրավունք չունի, այլ ամենաշատը, ամենաշատը, պետք է հետևի, թե իսկական արքայի հրամանի տակ զինվորներն ինչպես են շարժվում, դեպի ուր են շարժվում և ինչ են անում և եթե կարող է, թող մաքրի իր փսլինքը: Այդ Մամփրե արքան կարող է հանկարծ նենգ, մի ավազակ լինել, իսկ ավազակն արդեն արքա չէ, ավազակ է ու կա, և նրա պիղծ հրամանի տակ այդ զինվորները կարող են դառնալ ասկյարներ։

Հատվածը ասում է, որ քո օգտագործած բառերը քո զինվորներն են իսկ դու իրանց գենեռալը։
5. Ըստ Մամփրեի՝ ինչի համար էին գրերը, ինչպես էր իրեն զգում, երբ արդեն ճանաչում և տիրապետում էր գրին։ 
6. Ինչպե՞ս կմեկնաբանես ստեղծագործության ավարտը՝ Մամփրեի կարմիր գլխատառերով գիրը։ 

7. Մամփրեի՝ տառեր սովորելու ցանկությանն ինչպես վերաբերվեցին գյուղացիները, ինչիպիսի՞ վերաբերմունք  ունես դու։

Գյուղացիները ծիծաղեցին և չհավատացին, որ նա կարող է տառերը սովորել այսքան ուշ տարիքում։ Ես վերաբերվում եմ ինչ որ բան սովորելուն նորմալ, քանի որ երբեք ուշ չի ինչ որ բան սովորել։
8. Ինչպիսի՞ ուսուցչուհի էր թոռնուհին։

Թոռնուհին լավ ուսուցչուհի էր, քանի որ նա համբերությամբ և սիրով էր սովորեցնում էր պապիկին։
9. Հայոց գրերի ստեղծման մասին ի՞նչ պատմություններ գիտես, ներկայացրո՛ւ, եթե չգիտես, ուսումնասիրություն արա համացանցում։ 

10. Քո կարծիքով, ինչո՞ւ է կարևոր սեփական գիր, տառեր ունենալը։ 

Սեփական գրեր ունենալով դու կախված չես այլ երկրից։

Listening: The lesson on advice

I don’t know what I would do without my friends’ advice. They’ve all given me so much good advice over the years. It’s sometimes very difficult to make decisions your own. Listening to advice can be great for helping you make the right decision. The greatest piece of advice I’ve received was from my father. He told me I can do anything in life if I try hard. He was right. I am now passing on his advice to my own children. Right now I need some advice on money. My financial advisors are telling me to be very careful. That’s very sound advice. I would advise anyone to do the same. Someone asked me the other day about the worst piece of advice I’ve ever had. I couldn’t answer. I don’t think I’ve had any really bad advice.

Դասարանական առաջադրանքներ՝ 255-ա,գ; 256-ա,գ; 257-ա,գ; 258-ա,գ

1.x²+x-6>0

(x+3)(x−2)>0

x<−3 x>2

2.x²+5x-6<=0

−6≤x≤1

(−∞;−3)∪(2;∞)[−6;1]

-6;-3

Նշված հղումից ստորև տեղադրել Ձեր բոլգի հղումը:

Նոյեմբերի 28-դեկտեմբերի 3-ը, առաջադրանք 9-րդ դաս.

Դեկտեմբերի 7-15, առաջադրանք, 9-րդ դաս.

Էսսեի գնահատման ռուբրիկ (սանդղակաշար)

Գրականություն, Հայաստանի պատմություն, 9-րդ դասարան, թեմա՝ «Խենթը-անգրագիտության վերացում»

Գրականություն, Հայաստանի պատմություն, 9-րդ դասարան, «Խենթը», Արամ Մանուկյան

Գրականություն, Հայաստանի պատմություն, 9-րդ դասարան, թեմա՝  «Խենթը-Բայազեդ»։ 

Ամփոփիչ հարցեր/բանավոր պատասխանելու համար/

1. Բացատրել բառերը՝ պանիսլամիզմ, պանթյուրքիզմ։

2. Հայության բնաջնջման համիդյան ծրագիրը, համիդյան ջարդերի հետևանքները։ Միջազգային արձագանք։

3. Համեմատել Հայաստանը Ռուսական և Օսմանյան կայրսությունների տիրապետության տակ 20-րդ դարի սկզբում։

4. Ինչ է Հայկական հարցը, Հայկական հարցի վերաբացումը 1912-1914թվականներին։

5. Առաջին համաշխարային պատերազմը և հայոց ցեղասպանությունը, հետևանքները և դատապարտումը։

6. Բրեստ-Լիտովսկի պայմանագիրը։

7. Բաթումիի խորհրդաժողովը։

8․ Մայիսյան հերոսամարտերը, ՀՀ-ի հռչակումը Բաթումի պայմանագիրը։

9. Հայկական հարցը Փարիզի խաղաղության խորհրդաժողովում։

10. Հայաստանը խորհրդային Ռուսաստանի և Մուստաֆա Քեմալի կառավարությունների թիրախում․ ՀՀ-ի անկումը։

11. Հայաստանի հարաբերությունները հարևան պետությունների հետ 19-դարի վերջ 20-րդ դարի սկիզբ։

Միքայել Նալբանդյան ,,Իտալացի աղջկա երգը,, 

1. Բացատրի՛ր բառերը՝
քեն-վրեժ
ոխ-վրեժ
յուր-իր
գանչում է-գոչում է
նորան-նրան
սորա-սրա

2. Ի՞նչ է ուզում ասել հեղինակը, ի՞նչ ուղերձ ունի ստեղծագործությունը։

Նա ուզում է ասել, որ հայրենիքի համար պետք է պայքարեն բոլորը։

3. Գրի՛ր կարծիքդ այս տողերի վերաբերյալ՝

«Ամենայն տեղ մահը մի է,
Մարդ մի անգամ պիտ մեռնե.
Բայց երանի՜, որ յուր ազգին
Ազատությամբ կը զոհվի»

Տողերը ասում են, որ կյանքը մեկ անգամ է անցնում բայց մահանալու ամենալավ ձևն է քո ազգի համար զոհվելն է։

Մ-ն, վ-ֆ եւ հ-ի ուղղագրությունը։

Ուղղագրական առաջադրանքներ։

Վանկատում եւ հնչյունափոխություն։

Բառագիտություն․ բառիմաստ․ հոմանիշներ, հականիշներ։
Առաջադրաբաք

1. Լրացրու տառերը։

Տրդատը տեսնում էր բնության բարությունը անպարտելիությունը գոյատևելու անհաղթահարելի կամքը նրան նմանեցնելով կայծակնահար բաժան-բաժան սակայն միշտ վերընձյուղված խորարմատ իր ժողովրդին: Քանի դեռ հաստատ ու ամուր է ժողովուրդն իր հողին չի սասանվի ոչ մի հողմից և չի երկնչի ոչ մի փոթորկից ու մրրիկից մտածում էր նա: Խորդուբորդ ճանապարհը Տրդատին տանում էր մերթ սաղարթախիտ անտառների կածաններով մերթ փարթամ ու հուռթի ջրարբի մարգագետիններով երփներանգ և բուրավետ: Փութաջան գնում էր Տրադատը դեպի իր բնօրրանը Իշխանաց գյուղը որտեղ չէր եղել տասնհինգ տարի։ Հենց որ գյուղ հասավ անմիջապես մոտեցավ տաճարին: Տաճարը շենի մեջ էր և ինչպես սպասելի էր խաչաձև հորինվածքով: Գմբեթը ներքուստ գեղեցիկ էր ու սյունակամարներով զարդարուն արտաքուստ սլացիկ էր: Ներսես Տայեցին էր կառուցել այն իր շենին կենդանի հիշատակ թողնելով երկնակարկառ այդ հիասքանչ կոթողը։

1. Գտիր հնչյունափոխված բառերը, պարզիր՝ ինչ հնչյունափոխություն է կատարվել։

բնություն-բուն

ժողովրդին-ժողովուրդ

փոթորկից-փոթորիկ

մտածում-միտք

ջրարբի-ջուր

բուրավետ-բույր

փութաջան-փույթ

բնօրանը-բուն

անմիջափես-մեջ

1. Գտիր 2 բառ, որոնց տառերի ու հնչյունների քանակը տարբեր են։

գոյատեվել-գոյատևել

մըրիկը-մրիկը

խաչաձեվ-խաչաձև

1. Տեքստից գտիր պինդ, տատանվել, վախենալ, ուղի, հայրենիք, գյուղ բառերի հոմանիշները։
   
   պինդ — հաստատ, ամուր
2. տատանվել — սասանվել
3. վախենալ — երկնչել
4. ուղի — ճանապարհ
5. հայրենիք — բնօրրան
6. գյուղ — շեն

1. Տր-ատը տեսնում էր բնության բարությունը անպարտելիությունը գոյատևելու անհա-թահարելի կամքը նրան նմանեցնելով կայծակնահար բաժան-բաժան սակայն միշտ վերընձ-ղված խորարմատ իր ժողովրդին: Քանի դեռ հաստատ ու ամուր է ժողովուրդն իր հողին չի սասանվի ոչ մի հողմից և չի երկնչի ոչ մի փոթորկից ու մո-իկից մտածում էր նա: Խոր-ուբոր- ճանապարհը Տր-ատին տանում էր մերթ սաղար-ախիտ անտառների կածաններով մերթ փար-ամ ու հու-թի ջրարբի մարգագետիններով եր-ներանգ և բուրավետ: Փու-աջան գնում էր Տրա-ատը դեպի իր բնօ-անը Իշխանաց գյուղը որտեղ չէր եղել տասնհինգ տարի։ Հենց որ գյուղ հասավ անմիջապես մոտեցավ տաճարին: Տաճարը շենի մեջ էր և ինչպես սպասելի էր խաչաձև հորինվա-քով: Գմբեթը ներքուստ գեղեցիկ էր ու սյունակամարներով զար-արուն արտաքուստ սլացիկ էր: Ներսես Տայեցին էր կառուցել այն իր շենին կենդանի հիշատակ թողնելով երկնակա-կա- այդ հիասքանչ կոթողը։

Առաջադրանք 1

Մշակույթը 20-րդ դարի առաջին քսանամյակում

ԱՆՈՒՆՆԵՐ ԵՎ ՀԱՍԿԱՑՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
Բացատրի՛ր և բնութագրի՛ր

Հովհաննես Թումանյան – մեծ հայ բանաստեղծ ու գրող, որը գրել է հեքիաթներ, պոեմներ և պատմվածքներ։

Վերնատուն – գրական խմբակ, որը ստեղծվել է Թիֆլիսում։

«Ընկեր Բ. Փանջունի» – Երվանդ Օտյանի գրած երգիծական վեպ, որը ծաղրում է կեղծ հեղափոխականներին և անարդար մարդկանց։

Դանիել Վարուժան – արևմտահայ բանաստեղծ, որը գրել է հայրենիքի, ժողովրդի ցավի ու պայքարի մասին։

Եղիշե Չարենց – հայ մեծ բանաստեղծ, որը գրել է պատերազմի, հեղափոխության և ժողովրդի պայքարի մասին։

Վահան Տերյան – բանաստեղծ, որը գրել է սիրո, հայրենիքի և մարդկային զգացմունքների մասին։

Մշակութային քաղաքականություն – պետության վարած ուղղությունը, որով այն զարգացնում ու պաշտպանում է մշակույթը, կրթությունը և արվեստը։

Պետական լեզու – այն լեզուն, որը պաշտոնապես օգտագործվում է պետության մեջ․ Հայաստանում այդ լեզուն հայերենն է։

Ազգային թանգարան – թանգարան, որտեղ պահվում և ցուցադրվում են երկրի պատմական ու մշակութային արժեքները։

Կոստանդնուպոլիս – պատմական քաղաք (այժմ կոչվում է Ստամբուլ), որը արևմտահայ մշակույթի կարևոր կենտրոն էր։

Կարս – քաղաք, որը ժամանակին մեծ նշանակություն է ունեցել հայ ժողովրդի պատմության ու մշակույթի մեջ։

Ֆուտուրիզմ – արվեստի ու գրականության ուղղություն, որը ձգտում էր ստեղծել նոր, ժամանակակից մտածողություն՝ կոտրելով հին ավանդույթները։

ՀԻՄՆԱԿԱՆ
ԳԱՂԱՓԱՐՆԵՐ
ա. Նկարագրի՛ր։ Հեղափոխության համատեքստում ներկայացրո՛ւ Եղիշե Չարենցի «Կարմիր նժույգներ» (1917) բանաստեղծության առաջին քառատողը։ Ի՞նչ ես հասկանում այդ խորհրդանիշներից։

Առաջին քառատողը ցույց է տալիս ուժեղ փոփոխություն, հեղափոխություն՝ կարմիրը խորհրդանշում է արյունը և պայքարը, նժույգները՝ ուժն ու զանգվածի շարժումը։

գ. Վերլուծի՛ր։ Փորձի՛ր ինքնուրույն վերլուծել և մատնանշել «Վահագն» պոեմի պատմական ասելիքը։

Պոեմը ցույց է տալիս, որ միայն անցյալի հերոսները չեն կարող փրկել ժողովրդին, անհրաժեշտ է ժողովուրդն ակտիվ լինել, պայքարել և ստեղծել նոր ժամանակաշրջան։

ՔՆՆԱԴԱՏԱԿԱՆ
ՄՏԱԾՈՂՈՒԹՅՈՒՆ
1. Համադրի՛ր գրականության մեջ հեղափոխության արտացոլումը և պատմությունից ձեռք բերած գիտելիքներդ:

2. Գնահատի՛ր։ Ի՞նչ դեր ունեցավ Հովհաննես Թումանյանը ազգամիջյան կռիվները դադարեցնելու գործում։