Էդգար Ալեքսանյանի ուսումնական բլոգ

1. Շունը, 1 կմ 200մ հեռավորության վրա տեսնելով նապաստակին, սկսեց հետապնդել նրան: Գտնել, թե որքա՞ն ժամանակ անց շունը կհասնի նապաստակին, եթե հայտնի է, որ շունը մեկ վայրկյանում անցնում է 10մ ճանապարհ, իսկ նապաստակը՝ 6մ:

10-6=4

1կմ 200մ =1200 մ

1200:4=300

300վ = 5ր

1. Շախմատի խմբակում կա 11 տղա և 5 աղջիկ: Ամեն ամիս խմբակին միանում է 1 տղա և 3 աղջիկ: Քանի՞ ամիս անց խմբակում տղաների և աղջիկների քանակը կհավասարվի:

11+1+1+1+1=15

5+3+3+3+3=17

1. Կատարի՛ր գործողությունները՝
   ա)( 894 — 633) · (972 — 69)=235683
2. 894-633=261
3. 972-69=903
4. 903×261=235683
5. բ) (800 — 445) · (59 – 46)=4615
6. 800-445=355
7. 59-46=13
8. 355×13=4615
   գ) (2564 — 1457) · (145 — 25)=132237
9. 2564-1457=1107
10. 145-25=120
11. 1107×120=132237
12. ա) Հինգ 5-ով ստանալ 31:
13. 5×5=25+5:5=6
    բ) Հինգ 3-ով ստանալ 37:գ)
14. 33+3+3:3=37
15.  Վեց 9-ի շնորհիվ ստանալ 100:
16. 9×9+9+9:9=100
17. Առաջին 50 զույգ թվերի գումարը որքանո՞վ է մեծ առաջին 50 կենտ թվերի գումարից։
18. 1-ով
19. Աստղանիշի փոխարեն տեղադրի՛ր համեմատման ճիշտ նշանը.
    ա) (51 – 31) ·2 – 30   < 105 : 3 – 2 · (17 – 3 ) + 5
20. բ) 68 : 2 + (13 – 3) · 2  >  (25 + 3) : 4 + 7 · 7 – 2
21. գ) 3 · (18 – 9 ) + 6 · 7   >  24 : 3 : 2 + 91
22. Առաջին ձկնորսական նավը ծովում էր հինգ օր և տասը ժամ, իսկ երկրորդը՝ չորս օր և տասնյոթ ժամ: Քանի՞ ժամով էր քիչ ծովում գտնվում երկրորդ նավը, քան առաջինը:

5օր 10ժ — 4օր 17ժ =17 ժ

1. Տեղադրելով թվաբանական գործողությունների նշաններ, ստացիր՝
    1234567893=2013

1. Դասարանի աշակերտները կանգնած էին շարքով, ամեն շարքում երկու աշակերտ: Աշակերտներից մեկն իր առջև հաշվեց 7 շարք, իսկ շրջվելով իր հետևում հաշվեց 4 շարք: Քանի՞ աշակերտ կա դասարանում:
2. Կա 10 բադ:Դրանցից 5-ը ձու է ածում ամեն օր, մնացած 5-ը՝ օրումեջ:Քանի՞ ձու կածի այդ 10 բադը 10 օրում:
3. Հայրը և որդին միասին 38 տարեկան են: Որդին և պապիկը՝ 64, հայրը և պապիկը ՝84: Յուրաքանչյուրը քանի տարեկան են:
4. Ուղղանկյան մի մասը թաքնված է վարագույրի հետևում: Ի՞նչ տեսք ունի թաքնված մասը:ա ) եռանկյուն    բ) քառակուսիգ) վեցանկյունդ) շրջանե) ուղղանկյուն

606

Հաշվիր

8մ 3սմ 11մ+20սմ 9մմ=8մ 23սմ 10 մմ

1 կմ 300 մ +8 կմ 4 մ 30 սմ =9 կմ 304 մ 30սմ

1տ 3 ց 4 կմ + 10 տ 30 կմ = 11 տ 3 ց 34 կմ դղ

607

Գնացքը կայարանից դուրս եկավ ժամը 6։40-ին և տեղ հասավ նույն օրը ժամը 20։15-ին։Ինչքան ժամանակ էր գնացքը գտնվում ճանապարհին։

լուծում

20։15-6։40=13:35

612

Կատարեք գործողություն:

ա.(796+160):956=1

բ.(2234+22):24=94

գ.(5795+55):234=25

դ.(517+15):14=38

ե.(16334-274):803=20

զ.(1806-959):7=121

է.(9848-512):389=24

ը.(1121-679):13=24

614. Թվանշաներով և համեմատման նշաններով գրեք․

երկու հարյուր երկուսը մեծ է հարյուրից․202>100

քառասունհինգը փոքր է ութ հարյուր քառասունյերկուսից․45>42

618Կառուցված շենքերից յուրաքանչյուր կա 8 բնակարան: Բոլոր բնակարանները երեքսանյականոց են. Այդ շենքերում սենյակների ընդանուր քանակը 720 է: Քանի շենք է կառուցված:

Լուծում

720:3=240

240:8=30

Պատ.՝ 30

621. Առաջին տուփում տեղավորվում է երկրորդից 10-ով ավելի մատիտ, երրորդ տուփում տեղավորվում է 10 մատիտ, իսկ չորորդում երրորդից այնքանով  ավելի, քանի մատիտ որ կա երկրորդ տուփում: Հավասար կլինեն արդյոք առաջին և չորորդ տուփերում տեղավորվող քանակները:

Լուծում

Պատ.՝ այո

582

Ավազանը, որի տարողությունը 1000 լ է , սկսեցին ջուր լցնել։ Սկզբում 1 ժամում լցվում էր 110լ։ 5 ժ հետո ջրի հոսքը թուլացա, և ացազանի մեջ 1 ժամում սկսեց լցվել 90լ ջուր։ Քանի ժամում լցվեց ավազանը։

5×110=550

1000-550=450

450:90=5

5+5=10

583

ար։1000 կգձավարը պարկերում է,իսկ մնացած արկղերի մեջ յուրաքանչյուրում 10կգ։Ձավարով լի քանի արկղ են բերել խանութ։

1200-100=200

200:10=20

584

Սկահակում կար 8 տանձ և 11 խնձոր:Այնտեղից վերցրին 10 պտուղ :Սահակում մնաց գոնե 1 խնձոր:

11-10=1 կմնա

574

Հաշվեք թվային արտահայտություների արժեքները և համեմատեք դրանք:

ա.731952:(1773-447) > 12892:(577+9)

բ.294000:(2471-511) 1508132:(3178+555)

գ.184640:(2596-288) …….. 817020:(373+161)

Երկրի Հեր Երկիր մոլորակի ձևի և չափերի մասին պատկերացումները հնագույն ժամանակներում եղել են շատ պարզունակ:

Երկրի գնդաձևության գաղափարը տրվել է դեռես մ.թ.ա. 6-5-րդ դարե­րում հայտնի փիլիսոփա Պյութագորասի կողմից, իսկ հետագայում (մ.թ.ա. 3-2-րդ դար) Արիստոտելը տվեց գնդաձևության ամենապարզ ապացույցը: Նա ուշադրություն դարձրեց այն հանգամանքին, որ Լուսնի վրա ընկնող Երկրի ստվերն ունի շրջանագծի ձև:

Միջին դարերում Երկրի գնդաձևության գաղափարը մոռացության մատնվեց: Այնինչ Հայաստանում դեռևս 7-րդ դարում Անանիա Շիրակացու հայտնի «Աշխարհացույցի» հիմքում դրված էր Երկրի գնդաձևության գաղափարը:

1522 թ. Ֆերնան Մագելանի շուրջերկրյա ճանապարհորդությունը դար­ձավ Երկրի գնդաձևության առաջին իրական ապացույցը:

Երկրի գնդաձևության վերջնական և տեսանելի ապացույցը տիեզերանավերից կատարված լուսանկարներն են:

Երկրի չափերը: Մինչև երկրի չափերին անցնելր՝ ծանոթանանք Երկ­րի առանցք և բևեռներ տերմիններին: Երկրի առանցքն այն երևակայական գիծն է, որն անցնում է նրա կենտրոնով, և որի շուրջը պտտվում է Եր­կիրը: Երկրի առանցքի երկու հակադիր կետերը, որոնք հատվում են նրա մակերևույթի հետ, կոչվում են բևեռներ:

Ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ Երկիրն իրական գունդ չէ, այլ՝ բևեռներից սեղմված է:

Երկրի ամենամեծ շրջագիծը, որը երկիրը բաժանում է երկու հավա­սար մասերի, կոչվում է հասարակած, որի երկարությունը մոտ 40000 կմ է: Հասարակածին զուգահեռ տարված երևակայական շրջագծերը կոչ­վում ես զուգահեռականներ, իսկ Երկրի բևեռներով անցնող ե- րեակայականկիսաշրջագծերը միջօրեականներ:

Ինչպես միջօրեականները, այնպես էլ զուգահեռականները գլոբուսի և քարտեզի վրա նշվում են աստիճաններով: Բնականաբար, 0⁰-ի զուգահեռականը հասարակածն է, իսկ հետաքրքիր է, թե ո՞րն է 0⁰-ի միջօրեականը:

Միջազգային համաձայնությամբ՝ Լոնդոնի մոտ գտնվող Գրինվիչի աստղադիտարանի վրայով անցնող միջօրեականն ընդունվել է որպես զրո­յական կամ գլխավոր միջօրեական: Ընդունված է գլխավոր մի­ջօրեականով և դրա հակառակ կողմով անցնող 180⁰-ի միջօրեականով երկրագունդը բաժանել արևելյան և արևմտյան կիսագնդերի:

Միջօրեականների ու զուգահեռականների միմյանց հետ հատումից առաջացած ցանցը կոչվում է աստիճանացանց:

Աստիճանացանցի օգնությամբ որոշում են որևէ օբյեկտի՝ քաղաքի, գյուղի, տվյալ վայրի կամ օվկիանոսում լողացող նավի «հասցեն»՝ աշ­խարհագրական կոորդինատները գլոբուսի կամ քարտեզի վրա: Աշխարհագրական կոորդինատներն են աշխարհագրական լայնությու­նը և երկայնությունը:

Աշխարհագրական լայնությունր ցույց է տալիս Երկրի մակերևույթի որևէ կետի հեռավորությունը հասարակածից դեպի բեեռներ՝ աստիճան­ներով արտահայտված:

Աշխարհագրական լայնությունր լինում է հյուսիսային (հս. լ.), և հա­րավային (հվ. լ.):

Օրինակ՝ Երևանը գտնվում է հս. լ. մոտ 40⁰ զուգահեռականի վրա: Սա­կայն այդ լայնության վրա կան բազմաթիվ այլ քաղաքներ: Հետեաբար՝ անհրաժեշտ է իմանալ նաև մյուս կոորդինատը՝ աշխարհագրական եր­կայնությունը:

Աշխարհագրական երկայնությունը ցույց է տալիս Երկրի մակերևույթի որևէ կետի հեռավորությունը սկզբնական մի­ջօրեականից դեպի արևելք կամ արևմուտք՝ աստիճաններով արտահայտ­ված:

Աշխարհագրական երկայնությունր լինում է արևելյան (արլ. ե.) ե արևմտյան (արմ. ե.): Օրինակ՝ Երեանը գտնվում է արլ. ե. 44,5⁰ միջօրեականի վրա:

Այսպիսով՝ Երևանի աշխարհագրական կոորդինատներն են հս. լ. 40⁰ ե արլ. ե. 44,5⁰, այսինքն՝ Երևանը գտնվում է դրանց հատման կետում: Քարտեզ: Ունենալով պատկերացում Երկրի ձևի ու չափերի, դրա վրա գտնվող օբյեկտների մասին, ինչպես նաև՝ դրանք ավելի կիրառական դարձնելու համար, անհրաժեշտություն է առաջացել երկրագունդը կամ նրա առանձին մասերը պատկերել թղթի կամ որևէ հարթության վրա, ինչն անվանել են աշխարհագրական քարտեզ:

Տարբեր քարտեզներից կազմված գիրքը կոչվում է ատլաս:

Գլոբուս: Երկրագնդի մանրակերտը կոչ­վում է գլոբուս, որր լատիներեն նշանակում է գունդ: Գլոբուսը հնարավորու­թյուն է տալիս երկրագունդը տեսնելու ամ­բողջությամբ :

Առաջին հաջողված գլոբուսը պատրաս­տել է գերմանացի աշխարհագետ Մարտին Բեհայմը 15-րդ դարում:

Առաջին հայատառ գլոբուսը պատրաստվել է Վիեննայի Մխիթարյան Միաբանությու­նում 1850 թ. և գտնվում է Միաբանության թանգարանում:

551.Կատարեք գործողությունները.

ա.1794:(115:5)=78

115:5=23

1794:23=78

բ.2064:(408:17)=86

408:17=24

2064:24=86

գ.62640:(1551:19)=773

1551:19=81

62640:81=773

դ.

37504:(269:13)=1875

269:13=20

37504:20=1875

ե.

(9768:24):37=11

9768:24=407

407:37=11

զ.

(149736:24):367

149736:24=6239

6239:367=17

է.

(263424:168):7=218
263424:168=1532

1532:7=218

ը.

(183260:77):5=476

183260:77=2380

2380:5=476

թ.

(705222:63):58=193

705222:63=11194

11194:58=193

560.Ստուգեք անհավասարությունները.

ա.20×3-120:2<5 ճիշտ է

բ.5×0-17×0+0<17 ճիշտ է

գ.3×24-56>6×0-13x(12-24:2) ճիշտ է

դ.1+0-0+1-0x0+2:2>1-1 ճիշտ է

561.Լարի առաջին կտորը երկրորդից երկար է 6 անգամ,իսկ երկրորդ կտորը երրորդից կարճ է 4 անգամ:Որքա՞ն է այդ լարերի երկարությունների գումարը,եթե երրորդ լարի երկարությունը 96մ է:

96:4=24

24×6=144

96+144+24=264

562.Ձեթը պահվում էր 2լ,3լ և 6լ տարողությամբ անոթներում,ընդ որում վեցլիտրանոց անոթների քանակը 4 անգամ ավելի էր,քան երկուլիտրանոցներինը,և 2 անգամ ավելի,քան երեքլիտրանոցները:Ընդամենը որքա՞ն ձեթ կար,եթե վեդլիտրանոց անոթներում եղած ձեթը 48լ էր:

48:4=12

48:2=24

Տրված բառերից նորերը կազմիր ակ, իկ, ուկ մասնիկներով (ածանցներով):
Այդ ածանցներն ի՞նչ իմաստ են տալիս բառին:

Ա. Աստղ-աստղիկ, արկղ-արկղակ, թիթեռ-թիթեռնակ, թերթ-թերթիկ, գետ-գետակ, նավ-նավակ, դուռ(ն)-դռնակ, թռչուն-թռչնակ, խոզ-խոզուկ, գառ(ն)-գառնուկ:
Բ. Հայր-հայրիկ, մայր-մայրիկ, տատ-տատիկ, պապ-պապիկ, քաղցր-քաղցրիկ, անուշ-անուշիկ, որդի-որդիկ, տաք-տաքիկ, հարս(ն)-հարսիկ:

Տրված բառերից տեղ ցույց տվող ածանցավոր բառեր կազմի՛ր:
Գրի՛ր գործածված մասնիկները (ածանցները): Կազմածդ ո՞ր բառերն են մեծատառով սկսվում:

Օրինակ՝
հույն-Հունաստան:

Հիվանդ-հիվանդանոց,ծաղիկ-ծաղկանոց, մուկ-մկանոց, հայ-Հայաստան, նիստ-նստարան, այբուբեն-աշտարակ, դաս-դասարան, դպիր-տպարան, դարբին-դարբնոց, հյուր-հյուրանոց, զոր(ք)-զորանոց, ռուս-Ռուսաստան, գործ-գործարան, բրուտ-բրուտանոց, կույս-կույսանոց, ուզբեկ-Ուզբեկաստան, հնդիկ-Հնդկաստան, թուփ-թփուտ, ծիրանի-ծիրանոց:

Բնակավայր կամ տեղանք ցույց տվող բառերին այնպիսի ածանցներ ավելացրու, որ նոր բառերը տվյալ տեղի բնակչի իմաստն արտահայտի:

Օրինակ՝
լեռն-լեռնցի:

Երևան-Երևանից, քաղաք-քաղաքատուն, Վան-վանատուն, Մուշ-մշատեր, Աշտարակ-Աշտարակից, Արտաշատ-Արտաշատից, Դվին-Դվինցի, Կարս-Կարսեցի, Գյումրի-Գյումրեցի, Լոռի-Լոռեցի, Ամերիկա-Ամերիկանցի, Նյու-Յորք-Նյու-Յորքցի, Լոնդոն-Լոնդոնցի, սար-սաեցի, գյուղ-գյուղացի:

Տվյալ բառազույգերի արմատները տեղափոխելով՝ բաղադրյալ նոր բառեր ստացի՛ր:

Օրինակ՝
բարեժպիտ, մանկամիտ-բարեմիտ, մանկաժպիտ:

ա) Ջրհարս, ծովանկար-ջրանկար,
բ) ժանգապատ, արծաթագույն-ժանգագույն,
գ) հողածին, ջրաղաց-ջրածին,
դ) զորամաս, երկրամաս-:

Տրված բառերը բաղադրիչների բաժանի՛ր: Արմատներն ի՞նչ մասնիկով են կապվում:
Օրինակ՝
Գրատախտակ- գր(գիր)+ա+տախտակ:
Ձեռագիր-,ձեռ-ա-գիր գեղանկար-գեղ-ա-նկար, շրջազգեստ-շրջ-ա-զգեստ, սիրահոժար-սիր-ա-հոժար, դեղնակտուց-դեղին-ա-կտուց, հոդակապ-հոդ-ա-կապ:

Տրված արմատների կրկնությամբ բառեր կազմի՛ր (արմատների մեջ ի՞նչ փոփոխություն է կատարվում):
Օրինակ՝
Փալաս-փուլուս:
Աման-ծաղկաման, մարդ-մարդասեր, պարապ-Պարսիկ, պակաս-վնաս, մանր-թանձըր, փոքր-փոքրացրած, ոլոր-ոլորված, սուս-սսկվի:

1.  2500 դրամը երկու եղբայրների միջև այնպես բաժանեցեք, որ մեկն այնքան 20 դր. ունենա , որքան մյուսը՝5:

2500:25=100

• Շոգենավն իր արագությունը ժամում 9 կմ-ով պակասեցրեց, այդ պատճառով նշված ժամին նշանակված վայրից 108 կմ հեռու էր: Ցածր արագությամբ քանի՞ ժամ էր գնացել:
• 108:9=12

3.     Համեմատիր

4 մ 580դմ +800 դմ     <   150մ 200 դմ+100 սմ

• Ավտոմեքենան 50կմ/ժ արագությամբ անցավ250 կմ ճանապարհ: Նույն արագությամբ անցավ ևս 200 կմ : Քանի՞ ժամում անցավ ամբողջ ճանապարհը:

250:50=5

200:50=4

5+4=9ժ

5.   Օգտվելով գումարման հատկություններից՝ հաշվել.

      83+144+36+856+64+17=

83+17=100

144+36=180

856+64=920

920+180+100=1200

6.Կատարիր մնացորդով բաժանում .

1478:35=42 8մն

7.    Գրիր երկու երկնիշ թիվ, որոնք բաժանվում են 10-ի:

50.40

8.      Ինչպե՞ս կփոխվի երկու թվերի արտադրյալը , եթե արտադրիչներից մեկը մեծացնենք 8                        անգամ:

Կմեծանա  8 անգամ

9.      *-ի փոխարեն գրիր թիվ, որ անհավասարությունը ճիշտ լինի:

     1478<1486

10.Արտահայտիր մետրերով.

14 կմ 740 դմ=  14074 մ

50 մ 400 սմ   =    54 մ

11.Հաշվիր արտահայտության արժեքը.

741:3+7497:9+152=1232

12.Գտեք 22-ի բաժանարարները և նրա  3 բազմապատիկ:

22:2=11

11×3=33

13.Գրիր այն վեցանիշ թիվը, որի՝

Տասնավորը 0 է, հազարավորը՝ 3, իսկ մյուս բոլոր թվանշանները՝ 2

223202

Yesterday my sister and I helped our mum in the

house. First we cleaned our rooms and

then we washed our clothes. After

that we cooked some pasta. The

pasta be very good. Harris, but

our mum be happy to eat it. She

wanted to show then the food

be awful. Our Mum is so kind.

6

Wash / the dishes

Mum usually washes the dishes. Yesterday my Dad washed the dishes.

cook/dinner

Mum usually cooks the dinner . Yesterday my Dad cooked the dinner.

Iron /the clothes

Mum usually irons the clothes . Yesterday my Dad ironed the clothes.

Walk / the dog

Mum usually walks the dog . Yesterday my Dad walked the dog .

7

Pedro played football last Sunday.

Pedro didn’t play football last Sunday.

I watched TV last night

I didn’t watch TV last night

Aya listened to music yesterday evening

Aya didn’t listen to music yesterday evening

The cat climbed a tree yesterday morning.

The cat didn’t climb a tree yesterday morning.

It rained last week.

It didn’t rain last week.

He smiled at me.

He didn’t smile at me.

George tidied his room an hours ago.

George didn’t tidy his room an hours ago.